“जीवलगा, राहिले रे दूर घर माझे” स्वरसम्राज्ञी आशा भोसले यांचे निधन

Maharashtra

-Pritesh Suryawanshi

मुंबई: आपल्या स्वरांनी केवळ भारतच नव्हे तर संपूर्ण जगाला मंत्रमुग्ध करणाऱ्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचे आज निधन झाले. वयाच्या ९२ व्या वर्षी त्यांनी मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात अखेरचा श्वास घेतला. फुफ्फुसातील संसर्ग आणि वाढत्या वयामुळे उद्भवलेल्या आरोग्य समस्यांशी त्यांची झुंज अपयशी ठरली. त्यांच्या निधनाने भारतीय संगीतातील एक चैतन्यमयी आणि प्रयोगशील पर्व कायमचे शांत झाले आहे.

शब्दांच्या पलीकडचे स्वर: “मागे उभा मंगेश…”

आशाताईंचे जाणे म्हणजे मंगेशकर कुटुंवातील एका मोठ्या वटवृक्षाचे कोसळणे आहे. लता दीदींच्या जाण्यानंतर आशाताईंनी हा सांगीतिक वारसा समर्थपणे सांभाळला होता. आज त्यांच्याच एका अजरामर गाण्याचे बोल आठवतात:

“मागे उभा मंगेश, पुढे उभा मंगेश…”

आज नियतीने हा ‘मंगेश’ आपल्यापासून हिरावून नेला असला, तरी त्यांनी गायलेली हजारो गाणी पिढ्यानपिढ्या रसिकांच्या काळजात जिवंत राहतील.

भावपूर्ण साद: “जीवलगा, राहिले रे दूर घर माझे”

आशाताईंच्या आवाजात एक विलक्षण आर्जव होते. जेव्हा त्या गायच्या:

“जीवलगा, राहिले रे दूर घर माझे…”

तेव्हा त्यातील विरहाची वेदना प्रत्येकाला स्वतःची वाटायची. आज खरोखरच त्या ‘दूरच्या घरा’कडे निघून गेल्या आहेत. त्यांच्या जाण्याने केवळ एक गायिका गेली नाही, तर सुरांचा एक असा प्रवास थांबला आहे ज्याने सुगम संगीतापासून ते शास्त्रीय संगीतापर्यंत आणि ठुमरीपासून ते पाश्चिमात्य संगीताच्या तालावर चालणाऱ्या गाण्यांपर्यंत सर्व काही कवेत घेतले होते.

स्वरांचे ‘चांदणे’ आता कायमचे मिटले

आशाताईंनी आयुष्यात अनेक चटके सोसले, पण त्यांच्या आवाजातील ऊर्जा कधीच कमी झाली नाही.

“तरुण आहे रात्र अजुनी, राजसा निजलात का रे?” असे म्हणत आपल्या सर्वांना जागृत ठेवणाऱ्या आशाताई आज स्वतः चिरनिद्रेत गेल्या आहेत. “ये रे घना, ये रे घना” सारखी त्यांची गाणी निसर्गाशी संवाद साधायची, तर त्यांच्या भावगीतांनी मानवी मनातील हळव्या कोपऱ्यांना स्पर्श केला.

एक न विझणारी ‘आशा’
आशा भोसले यांचे नाव भारतीय संगीताच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी कोरलेले राहील. त्या केवळ एक कलाकार नव्हत्या, तर त्या हजारो संगीत साधकांसाठी प्रेरणा होत्या. त्यांच्या निधनाने कलाविश्वात कधीही भरून न येणारी पोकळी निर्माण झाली आहे.

उद्या त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार असून, संपूर्ण देश या महान स्वरमयी व्यक्तिमत्त्वाला साश्रू नयनांनी अखेरचा निरोप देत आहे.