हरिवंशराय बच्चन यांनी लिहिले होते होळीचे गाणे ‘रंग बरसे’: अमिताभ बच्चन यांनी गायले होते, ‘सिलसिला’ चित्रपटात रेखासोबत चित्रित केले होते

चित्रपट आणि होळीचे नाते 94 वर्षांपासूनचे आहे. 1932 मध्ये पहिल्यांदा ‘गुलरू जरीना’ या चित्रपटात ‘होरी मुझे खेलने को टेसू मंगा दे..’ हे होळी थीमचे कृष्णधवल गाणे दाखवण्यात आले. मात्र, त्याला लोकप्रियता मिळाली नाही. त्यानंतर मेहबूब खान यांनी ‘औरत’ (1940) या चित्रपटात होळीचे सौंदर्य दाखवणारी दोन गाणी समाविष्ट केली. रंगांची होळी दिसली खरी, पण कृष्णधवल युगात रंग दिसले नाहीत.

पहिली होळी जरी कृष्णधवल होती, तरी रंगीत चित्रपटांचे युग आले तेव्हा पडद्यावर रंगीत होळी दाखवण्याचे श्रेयही मेहबूब खान यांच्या ‘आन’ (1952) या चित्रपटाला मिळाले. होळीच्या गाण्यांच्या आणि सेलिब्रिटींच्या होळी साजरी करण्याच्या पद्धतींच्या अनेक कथा आहेत. बॉलिवूडचे शो-मॅन म्हणून ओळखले जाणारे राज कपूर मोठ्या थाटामाटात होळी साजरी करत असत. राज कपूर आपल्या पार्टीत किन्नरांना बोलावले. ते त्यांना त्यांच्या आगामी चित्रपटातील गाणी ऐकवत असत. जर किन्नरांना एखादे गाणे आवडले नाही, तर ते चित्रपटात ठेवत नसत.

अमिताभ बच्चन यांच्या होळी पार्टीत पाहुण्यांना रंगांनी भरलेल्या पूलमध्ये फेकले जात असे. भांग पाजली जात असे आणि जोरदार नाच-गाणे होत असे. एक काळ असा होता, जेव्हा अमिताभ यांच्या करिअरमध्ये कठीण काळ सुरू होता, तेव्हा एका होळी गीतानेच त्यांना चित्रपट मिळवून दिला होता.

आज होळीच्या खास प्रसंगी वाचा चित्रपटांमध्ये दाखवलेली होळी आणि स्टार्सच्या घरी होळीच्या उत्सवाशी संबंधित काही खास किस्से-

मोठ्या पडद्यावरची पहिली होळी दिसली, पण रंग नाही

होळी दाखवणारा पहिला चित्रपट गुलरु जरीना असला तरी, होळीचा ट्रेंड सुरू करण्याचे श्रेय मेहबूब खान यांना दिले जाते. दिग्दर्शक मेहबूब खान यांच्या 1940 च्या ‘औरत’ या कृष्णधवल चित्रपटात होळीची दोन गाणी होती. या चित्रपटात सुरेंद्र, सरदार अख्तर आणि याकूब प्रमुख भूमिकेत होते. पडद्यावर होळी दाखवण्यात आली होती, पण कृष्णधवल असल्यामुळे रंग दिसले नाहीत.

जेव्हा रंगीत चित्रपटांचे युग आले, तेव्हा मेहबूब खान यांनी याच चित्रपटाला ‘मदर इंडिया’ या शीर्षकाखाली पुन्हा बनवले. हा चित्रपट 1958 मध्ये प्रदर्शित झाला होता. ऑस्करसाठी नामांकन मिळालेला हा भारताचा पहिला चित्रपट होता. या चित्रपटातील होळीवर चित्रित झालेले “होळी आई रे कन्हाई” हे गाणे प्रचंड गाजले, ज्याला शमशाद बेगम यांनी आवाज दिला होता. त्या काळात ‘मदर इंडिया’ हा हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात महागडा चित्रपट होता, जो सुमारे 60 लाख रुपयांमध्ये बनवला गेला होता. या चित्रपटाने सर्वाधिक 8 कोटी रुपयांची कमाई केली.

राज कपूर किन्नरांसोबत होळी खेळायचे

राज कपूर त्यांच्या प्रत्येक होळी पार्टीत किन्नरांना बोलावून त्यांच्यासोबत होळीचा उत्सव साजरा करत असत. राज किन्नरांवर इतका विश्वास ठेवत असत की रंग-गुलाल लावल्यानंतर ते त्यांना त्यांच्या आगामी चित्रपटातील गाणी न डगमगता ऐकवत असत. जेव्हा त्यांच्याकडून हिरवा कंदील मिळे, तेव्हाच तो चित्रपटामध्ये ते गाणे घेतले जात असे. जेव्हा राज कपूर यांनी एका होळी पार्टीत किन्नरांना त्यांच्या आगामी चित्रपट ‘राम तेरी गंगा मैली’ मधील गाणी ऐकवली, तेव्हा एक गाणे किन्नरांना आवडले नाही.

आरके स्टुडिओच्या होळी पार्टीत कथ्थक क्वीन सितारा देवीसोबत नृत्य करताना राज कपूर.

राज कपूर यांचा त्यांच्यावर इतका अटूट विश्वास होता की त्यांनी लगेच संगीतकार रवींद्र जैन यांना बोलावून ते बदलण्यास सांगितले. या गाण्याच्या जागी ‘सुन साहिबा सुन’ हे गाणे तयार करण्यात आले. जेव्हा पुन्हा किन्नरांना हे गाणे ऐकवले गेले, तेव्हा त्यांना उत्तर मिळाले, ‘हे गाणे दशकांपर्यंत लक्षात राहील.’ आणि तसेच झाले. ‘सुन साहिबा सुन’ हे गाणे चार्टबस्टर होते, जे आजही लोकांच्या ओठांवर आहे. संगीतकार रवींद्र जैन यांना या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शकाचा फिल्मफेअर पुरस्कारही मिळाला होता.

राज कपूर यांच्या पार्टीत पाहण्यासारखा जल्लोष असायचा

60 च्या दशकात हिंदी सिनेमात राज कपूर हे पहिले असे सेलिब्रिटी होते, ज्यांनी होळी सेलिब्रेशनसाठी आरके स्टुडिओमध्ये पार्टी आयोजित करण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या पार्टीत दोन मोठ्या कंटेनरमध्ये पाणी भरून त्यात सर्व प्रकारचे रंग मिसळले जात होते. पार्टीत सहभागी होणाऱ्या पाहुण्यांना सर्वात आधी या कंटेनरमध्ये टाकले जात असे आणि रंगवल्यानंतरच ते आत पार्टीत सामील होत असत. या पार्टीत त्या काळातील प्रत्येक लहान-मोठ्या कलाकाराला बोलावले जात असे. अनेक लोक तर याला भांग आणि फूड फेस्टिव्हल असेही म्हणत होते.

1988 मध्ये राज कपूर यांच्या निधनानंतर आरके स्टुडिओमध्ये होळी पार्टीचा उत्सव पुन्हा कधीच साजरा करण्यात आला नाही.

अमिताभवरच चित्रित केलेली वडिलांनी लिहिलेली दोन होळी गाणी

अमिताभ बच्चन यांच्यावर चित्रित केलेली होळीची दोन सदाबहार गाणी ‘रंग बरसे’ आणि ‘होरी खेलें’ त्यांचे वडील कवी हरिवंशराय बच्चन यांनी लिहिली होती. ही दोन्ही गाणी चित्रित होण्याआधी अनेक वर्षांपासून अमिताभ त्यांच्या वडिलांकडून ऐकत होते. 1981च्या ‘सिलसिला’ चित्रपटातील ‘रंग बरसे’ गाणे देखील एका योगायोगाचा परिणाम आहे.

हे गाणे अमिताभ बच्चन, रेखा, जया बच्चन आणि संजीव कुमार यांच्यावर चित्रित करण्यात आले होते.

खरं तर, हे गाणे मीराबाईंवर आधारित एका भजनापासून प्रेरित आहे, ज्याचे बोल “रंग बरसे ओ मीरन, भवन में रंग बरसे” यातून घेतले आहेत. वडिलांकडून लहानपणापासून हे भजन ऐकत आलेले अमिताभ स्वतःही हे भजन अनेकदा गुणगुणत असत. राज कपूर यांच्या होळी पार्टीत यश चोप्रा यांनी हे ऐकले तेव्हा त्यांना ते इतके आवडले की त्यांनी ते चित्रपटात घेण्याचा निर्णय घेतला.

‘रंग बरसे’ या गाण्याचे संगीत दिग्दर्शक शिव-हरी (पंडित शिवकुमार शर्मा आणि पंडित हरिप्रसाद चौरसिया) होते.

असंच काहीसं ‘बागबान’ चित्रपटातील ‘होरी खेले रघुबीरा’ या गाण्यासोबत घडलं. हे लोकगीतही हरिवंश राय बच्चन अनेकदा गुणगुणत असत, जे अमिताभ यांनी अनेकदा ऐकलं होतं. जेव्हा ‘बागबान’ चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शक आदेश श्रीवास्तव यांनी अमिताभ यांना चित्रपटासाठी एका होळीच्या गाण्याची सूचना मागितली, तेव्हा त्यांनी हेच गाणं सुचवलं. दोघांनी मिळून ते अंतिम केलं आणि एका रात्रीत या गाण्याची रेकॉर्डिंग केली.

अमिताभच्या होळी पार्टीत पाहुण्यांना भांग दिली जात असे

अमिताभ बच्चनही त्यांच्या बंगल्यात होळीची मोठी पार्टी देत असत. त्यांच्या बंगल्यात पाहुण्यांना भांग दिली जात असे. 2004 मध्ये बिग बींच्या जलसा बंगल्यात झालेली पार्टी खूप चर्चेत होती, कारण येथे शाहरुख खान आणि अमर सिंह यांच्यातील अनेक वर्षांपासून सुरू असलेले भांडण गळाभेट घेऊन संपले होते.

मुलगा अभिषेक बच्चनला खांद्यावर घेऊन होळी खेळताना अमिताभ बच्चन. जया बच्चन मदत करताना.

अमिताभ बच्चन यांच्या होळी पार्टीचे किस्से-

अमिताभ बच्चन यांची होळी पार्टी हेच ते कारण आहे, ज्याच्या भीतीने लोकप्रिय चित्रपट निर्माता करण जोहर आजही होळी खेळायला घाबरतो. खरं तर, १० वर्षांचा करण जोहर त्याचे वडील हिरू जोहर यांच्यासोबत बिग बींच्या घरी होळी पार्टीला गेला होता. करणला लहानपणापासूनच रंग लावून घेण्याचा तिरस्कार होता. तो पार्टीत ही गोष्ट सगळ्यांना सांगणार होता, पण त्याआधीच लहान अभिषेक बच्चनने मित्रांसोबत मस्ती करत करणला रंगांनी भरलेल्या तलावात ढकलून दिले. यामुळे करण इतका घाबरला की त्याने आयुष्यात कधीच होळी खेळली नाही.

लहानपणी अर्जुन कपूरसोबत अभिषेकने केली होती मस्ती

अर्जुन कपूरला नेहमीच रंग खेळण्यात विशेष रुची नव्हती. एक कारण हे देखील आहे की अर्जुनला रंगांची ॲलर्जी आहे. एकदा लहानपणी अर्जुन अमिताभ बच्चन यांच्या होळी पार्टीत पोहोचला होता. या पार्टीत अभिषेक बच्चन आणि किरण खेर यांचा मुलगा सिकंदर खेर यांनी त्याला रंगांनी भरलेल्या तलावात ढकलून दिले होते. त्यानंतर त्याने कधीच होळी खेळली नाही.

आनंदी वातावरण दाखवण्यासाठी सेटवर खरी पार्टी व्हायची

“डर” चित्रपटातील “अंग से अंग लगाना” हे गाणे शूट करणे यश चोप्रांसाठी आव्हानात्मक होते. शूटिंग लोणावळ्यात झाली होती, ज्याचे नृत्यदिग्दर्शन दक्षिणेकडील प्रसिद्ध नृत्यदिग्दर्शक तरुण कुमार यांनी केले होते. जेव्हा यश चोप्रांनी डान्स रिहर्सल पाहिली, तेव्हा त्यांनी नृत्यदिग्दर्शकाला सांगितले की स्टेप्स खूप गंभीर आहेत.

यश यांच्या सांगण्यावरून स्टेप्स बदलण्यात आले. गाण्याचे शूटिंग पाहण्यासाठी हनी इराणी, डिंपल कपाडिया, यश चोप्रांच्या पत्नी पामेला आणि जुही चावलाचे काही नातेवाईकही लोणावळ्यात पोहोचले होते. सेटवर आनंदी वातावरण ठेवण्यासाठी सर्वजण वर्ड पझल खेळत असत आणि यश सर्वांसाठी मजेदार जेवण बनवत असत, ज्यामुळे प्रत्यक्षात सेटवर पार्टीचे वातावरण दिसे.

“डू मी अ फेवर” गाण्याच्या शूटिंगदरम्यान लोकांनी पाहिला चमत्कार

वक्त चित्रपटातील ‘डू मी अ फेवर’ हे गाणे स्वतःच्या प्रकारातील एक उत्कृष्ट गाणे आहे. होळीच्या थीमवर आधारित हे गाणे खूप वाजवले गेले आणि पसंतही केले गेले. या गाण्याच्या शूटिंगदरम्यान सेटवर उपस्थित लोकांनी एक चमत्कार पाहिला. खरं तर, विपुल शाह यांना ‘रंग बरसे’ गाण्याला टक्कर देणारे एखादे गाणे मिळावे अशी इच्छा होती.

संगीत दिग्दर्शक अनु मलिक यांच्याशी चर्चा केली असता, त्यांनी 3 महिन्यांत ‘डू मी अ फेवर’ हे गाणे तयार करून विपुल यांना ऐकवले. अनु यांनी ‘डू मी अ फेवर, लेट्स प्ले होली’ इतक्या उत्कृष्टपणे म्हटले की विपुल यांनी त्यांनाच गाण्यासाठी आग्रह केला. शूटिंगदरम्यान विपुल शाह यांना गाणे ढगाळ वातावरणात चित्रित करायचे होते, पण पाऊस नको होता. गाण्यासाठी सेट तयार करण्यात आला होता, ज्यात एक मोठा तलावही बनवण्यात आला होता.

गाण्याची शूटिंग सुरू झाली तेव्हा ढग दाटून आले आणि जोपर्यंत शूटिंग सुरू होती तोपर्यंत ढगाळ वातावरण कायम राहिले, जे सहसा होत नाही. गाण्याची शूटिंग पूर्ण होताच आणि दिग्दर्शकाने पॅक-अप म्हटले, तितक्यात जोरदार पाऊस सुरू झाला, ज्यामुळे संपूर्ण सेट उद्ध्वस्त झाला.

बलम पिचकारी गाण्याच्या शूटिंगच्या वेळी दीपिकासोबत प्रँक झाला

नवीन युगात बलम पिचकारी हे होळी थीमचे सर्वात आवडते गाणे मानले जाते. या गाण्याच्या शूटिंगदरम्यान दिग्दर्शक अयान मुखर्जी आणि रणबीर कपूर यांनी दीपिकासोबत एक गंमत केली होती. सेटवर रंगांनी भरलेला एक पूल तयार करण्यात आला होता, ज्याबद्दल फक्त अयान आणि रणबीरलाच माहिती होती. दीपिका आणि कल्की सेटवर तयार होऊन पोहोचताच, दोघांनी त्यांना उचलून पूलमध्ये फेकले. यावेळी कॅमेरा रोलिंगमध्ये होता. या गंमतीमुळे आलेले खरे हावभावच गाण्यात घेण्यात आले होते.

शेवटी, होळी सेलिब्रेशनचे हे जुने फोटो देखील पाहा-

प्रतीक्षा बंगल्यात पत्नी जया बच्चन यांना कडेवर घेतलेले अमिताभ बच्चन.

आरके स्टुडिओच्या होळीत राजेश खन्ना आणि डिंपल कपाडिया

होळी खेळून रंगलेले ऋषी कपूर.