22 एप्रिलला उघडतील केदारनाथ धामचे दरवाजे: महाशिवरात्रीला उखीमठमध्ये तारीख जाहीर, 2025 च्या तुलनेत 10 दिवस आधी सुरू होईल यात्रा

उत्तराखंडमधील रुद्रप्रयाग येथे असलेल्या केदारनाथ धामचे दरवाजे यावर्षी 22 एप्रिल रोजी सकाळी 8 वाजता उघडतील. महाशिवरात्रीच्या शुभ मुहूर्तावर, पंचकेदार गद्दी स्थळ उखीमठ येथील ओंकारेश्वर मंदिरात वैदिक विधी-विधानानुसार आणि पंचांग गणनेनंतर शुभ मुहूर्ताची अधिकृत घोषणा करण्यात आली. यावर्षी दरवाजे वृषभ लग्नात उघडतील, जे धार्मिक दृष्ट्या अत्यंत शुभ मानले जाते.

यावर्षी केदारनाथ यात्रा मागील वर्षाच्या तुलनेत लवकर सुरू होत आहे. 2025 मध्ये धामचे दरवाजे 2 मे रोजी उघडले होते, तर यावेळी 22 एप्रिल रोजी उघडतील. म्हणजेच, भाविकांना यावेळी 10 दिवस आधी बाबा केदारचे दर्शन घेता येईल.

तारीख घोषित होताच शासन-प्रशासन आणि बद्रीनाथ-केदारनाथ मंदिर समितीने यात्रा तयारीला वेग दिला आहे. पायी मार्गावरील बर्फ हटवणे, सुरक्षा व्यवस्था मजबूत करणे आणि यात्रेकरूंसाठी सुविधा सुधारण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. यावेळी यात्रा अधिक सुरक्षित आणि व्यवस्थित बनवण्यावर विशेष भर दिला जात आहे.

उखीमठमध्ये तिथींची घोषणा करणारे पुरोहित.

5 दिवसांपूर्वीपासून प्रक्रिया सुरू होईल…

• भैरवनाथ पूजेने प्रक्रिया सुरू होईल: कपाट उघडण्याच्या पारंपरिक धार्मिक प्रक्रियेनुसार, 18 एप्रिल रोजी भगवान भैरवनाथांची विशेष पूजा-अर्चा केली जाईल. परंपरेनुसार, भैरवनाथांना धामचे क्षेत्रपाल देवता मानले जाते आणि त्यांच्या पूजेनेच यात्रेची औपचारिक सुरुवात होते. यासोबतच धाम उघडण्याशी संबंधित विधींची मालिका सुरू होते.
• 19 एप्रिल रोजी उखीमठहून डोली प्रस्थान: भगवान केदारनाथांची पंचमुखी डोली 19 एप्रिल 2026 रोजी शीतकालीन गादीस्थळ उखीमठ येथून धामसाठी प्रस्थान करेल आणि त्याच दिवशी फाटा येथे पोहोचेल. 20 एप्रिल रोजी डोली गौरीकुंड येथे रात्रीचा मुक्काम करेल आणि 21 एप्रिल रोजी केदारनाथ धाम येथे पोहोचेल. डोली यात्रेदरम्यान भाविक मार्गात दर्शन घेत चालतात आणि याला केदारनाथाच्या पारंपरिक आध्यात्मिक यात्रेचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.
• 22 एप्रिल रोजी सकाळी 8 वाजता उघडतील दरवाजे: डोली मंदिरात पोहोचल्यानंतर, शुभ मुहूर्तावर 22 एप्रिल रोजी सकाळी 8 वाजता मंदिराचे दरवाजे उघडले जातील. दरवाजे उघडण्यापूर्वी वैदिक मंत्रोच्चार, रावल यांची पूजा आणि विशेष विधी पार पाडले जातात, त्यानंतर भाविकांना दर्शनासाठी सुरुवात होते. यासोबतच सहा महिने चालणारी केदारनाथ यात्रा विधिवत सुरू होईल आणि देश-विदेशातून लाखो भाविक येण्याची शक्यता आहे.

केदारनाथला मिळाले 325 वे रावल …

दरवाजे उघडण्याच्या तारखेच्या घोषणेसोबतच केदारनाथ धामचे नवीन रावल केदार लिंग यांच्या नावाची अधिकृत घोषणाही करण्यात आली. रावल हे धामच्या पूजा पद्धती, परंपरा आणि धार्मिक व्यवस्थांचे सर्वोच्च संरक्षक मानले जातात आणि त्यांच्या मार्गदर्शनाखालीच दरवाजे उघडण्यापासून ते प्रमुख विधी पूर्ण केले जातात.

या वर्षी धाममध्ये टी गंगाधर लिंग मुख्य पुजारी म्हणून जबाबदारी पार पाडतील. परंपरेनुसार, केदारनाथ धामचे रावल दक्षिण भारतातील कर्नाटकच्या वीरशैव (लिंगायत) संप्रदायाचे असतात. आदि गुरु शंकराचार्यांनी स्थापित केलेल्या या परंपरेनुसार, रावलची नियुक्ती शतकानुशतके चालत आलेल्या धार्मिक परंपरा आणि शिस्तीचे प्रतीक मानली जाते.

केदारनाथ धामचे नवीन रावल केदार लिंग.

भाऊबीजेला बंद झाले होते धामचे दरवाजे

यापूर्वी 23 ऑक्टोबर 2025 रोजी भाऊबीजेच्या मुहूर्तावर केदारनाथ धामचे दरवाजे हिवाळ्यासाठी बंद करण्यात आले होते. दरवाजे बंद झाल्यानंतर बाबांची डोली पायी मार्गाने रवाना होऊन सुमारे 55 किलोमीटरचा प्रवास करत 25 ऑक्टोबर रोजी उखीमठ येथे पोहोचली होती, जिथे ओंकारेश्वर मंदिरात हिवाळी मुक्काम सुरू झाला.

मंदिर समितीनुसार, 2025 च्या यात्रेदरम्यान 17,68,795 भाविकांनी बाबा केदारचे दर्शन घेतले. 2013 च्या आपत्तीनंतर इतक्या मोठ्या संख्येने भक्त धाममध्ये पोहोचण्याची ही दुसरी वेळ होती.

23 ऑक्टोबर 2025 रोजी दरवाजे बंद झाल्यानंतर धामचे छायाचित्र.

आता जाणून घ्या, कोणत्या धामचे दरवाजे कधी उघडतील…

देवभूमी उत्तराखंडची चारधाम यात्रा या वर्षी अक्षय्य तृतीयेपासून सुरू होईल. परंपरेनुसार, गंगोत्री धाम आणि यमुनोत्री धामचे दरवाजे 19 एप्रिल 2026 रोजी विधीपूर्वक भाविकांसाठी उघडले जातील. त्यापूर्वी, माता गंगेची उत्सव डोली मुखवा गावातून आणि माता यमुनेची डोली खरशालीतून प्रस्थान करून धाममध्ये पोहोचेल, त्यानंतर नियमित दर्शन सुरू होईल.

त्यानंतर, केदारनाथ धामचे दरवाजे 22 एप्रिल 2026 रोजी सकाळी 8 वाजता उघडले जातील, तर बद्रीनाथ धामचे दरवाजे 23 एप्रिल 2026 रोजी सकाळी 6 वाजून 15 मिनिटांनी भाविकांसाठी उघडतील. बद्रीनाथ धामचे दरवाजे उघडण्याची तारीख बसंत पंचमीला नरेंद्र नगर राजमहालात पारंपरिक गणनेनंतर घोषित करण्यात आली.

टिहरीच्या राजवाड्यातून बद्रीनाथ धामचे दरवाजे उघडण्याची घोषणा करण्यात आली होती.

5 मुद्द्यांमध्ये जाणून घ्या, यावेळच्या यात्रेत नवीन काय आहे…

• खासगी वाहनांना ग्रीन कार्ड, व्यावसायिक वाहनांना ट्रिप कार्ड: यावेळी प्रवास व्यवस्थेत दोन प्रकारचे कार्ड अनिवार्य करण्यात आले आहेत. सर्व खासगी वाहनांना ग्रीन कार्ड घ्यावे लागेल, तर व्यावसायिक वाहनांसाठी ट्रिप कार्ड आवश्यक असेल.
• व्हीआयपी खिडकीतून दर्शनाची सुविधा: चारही धामांमध्ये भाविकांना व्हीआयपी खिडकीद्वारे दर्शनाची सुविधा दिली जाईल, ज्यामुळे गर्दी व्यवस्थापनात मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे.
• हेलिकॉप्टरने 5 रात्री, 6 दिवसांचे पॅकेज 2.25 लाखांपर्यंत: टूर ऑपरेटर सौरभ शर्मा यांच्या मते, हेलिकॉप्टरद्वारे 5 रात्री आणि 6 दिवसांच्या चारधाम यात्रेचा खर्च सुमारे 2.25 लाख रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
• मार्चच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून नोंदणी, 30% ऑफलाइन: चारधाम यात्रेचे विशेष कार्य अधिकारी प्रजापती नौटियाल यांनी सांगितले की, यात्रा नोंदणी मार्चच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून सुरू होईल. त्यानंतर हेलिकॉप्टर सेवेची बुकिंगही सुरू केली जाईल. एकूण नोंदणीपैकी 30 टक्के ऑफलाइन असतील, ज्या ऋषिकेश आणि हरिद्वार येथील काउंटर्सवरून करता येतील.
• गेल्या वर्षी 5 हेलिकॉप्टर अपघात, यावेळी ट्रॅकिंग सिस्टम: गेल्या वर्षीच्या यात्रा हंगामात 5 हेलिकॉप्टर अपघात झाले होते. यावेळी सुरक्षेच्या दृष्टीने यूकाडाने हेलिकॉप्टर्सना ट्रॅकिंग सिस्टमशी जोडण्याची योजना आखली आहे. यासोबतच, हेलिपॅडवर वेटिंग एरिया देखील विकसित केले जात आहेत, जेणेकरून प्रवाशांची ये-जा व्यवस्थित होऊ शकेल.