पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 13 फेब्रुवारी रोजी नवीन पंतप्रधान कार्यालय ‘सेवा तीर्थ’ मध्ये स्थलांतरित होतील. ते दुपारी सुमारे 1:30 वाजता ‘सेवा तीर्थ’ इमारत संकुलाच्या नावाचे अनावरण करतील. त्यानंतर सायंकाळी सुमारे 6 वाजता सेवा तीर्थ आणि कर्तव्य भवन-1 आणि 2 चे उद्घाटन करतील. वृत्तसंस्था ANI नुसार, पंतप्रधान एका सार्वजनिक कार्यक्रमाला संबोधितही करतील. सध्या पंतप्रधान कार्यालय नवी दिल्ली येथील सचिवालय इमारतीच्या दक्षिण ब्लॉकमध्ये आहे. येथे शुक्रवारी पंतप्रधानांच्या कामकाजाचा शेवटचा दिवस असेल. पंतप्रधान मोदी येथे केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या विशेष बैठकीचे अध्यक्षस्थान भूषवतील. मंत्रिमंडळाची ही बैठक शुक्रवार सायंकाळी 4 वाजता निश्चित केली आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, ब्रिटिशकालीन सचिवालय इमारतीतील ही शेवटची बैठक असेल. याची रचना 1900 च्या सुरुवातीच्या दशकात ब्रिटिश वास्तुविशारद हर्बर्ट बेकर यांनी ब्रिटिश शासनाच्या गरजांनुसार केली होती. यासोबतच, 1921 पासून सत्तेचे केंद्र असलेल्या नॉर्थ आणि साउथ ब्लॉक मधून सरकारी विभागांचा कार्यकाळ संपेल. या दोन्ही इमारतींना देशाच्या सत्तेचे केंद्र मानले जात होते. कर्तव्य भवन-1 आणि 2 मध्ये केंद्र सरकारच्या मंत्रालयांची कार्यालये असतील. सेवा तीर्थ म्हणजे ‘सेवेचे स्थान’. आधी याचे नाव ‘एक्झिक्युटिव्ह एन्क्लेव्ह’ असे ठेवले होते, परंतु 2 डिसेंबर 2025 रोजी त्याचे नाव बदलून सेवा तीर्थ असे ठेवण्यात आले. हे नवी दिल्लीतील दारा शिकोह रोडवरील एक्झिक्युटिव्ह एन्क्लेव्हमध्ये स्थित आहे. हे सुमारे 2.26 लाख चौरस फुटांमध्ये बांधले आहे. हे एल अँड टी कंपनीने ₹1189 कोटी रुपयांमध्ये बांधले आहे. सेवा तीर्थ कॉम्प्लेक्समध्ये तीन इमारती आहेत – सेवा तीर्थ-1, सेवा तीर्थ-2 आणि सेवा तीर्थ-3. सेवा तीर्थ-1 मध्ये पंतप्रधान कार्यालय (PMO) आहे. सेवा तीर्थ-2 मध्ये कॅबिनेट सचिवालय आणि सेवा तीर्थ-3 मध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालय आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांचे कार्यालय आहे. ही सर्व कार्यालये पूर्वी वेगवेगळ्या ठिकाणी होती. कॅबिनेट सचिवालय सप्टेंबर 2025 मध्येच सेवा तीर्थ-2 मध्ये स्थलांतरित झाले आहे. तर कर्तव्य भवन-1 आणि 2 मध्ये अर्थ मंत्रालय, संरक्षण मंत्रालय, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय, कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय, शिक्षण मंत्रालय, संस्कृती मंत्रालय, विधी आणि न्याय मंत्रालय, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालय, रसायन आणि खत मंत्रालय आणि आदिवासी व्यवहार मंत्रालय यांच्यासह अनेक प्रमुख मंत्रालयांना जागा देण्यात आली आहे. नवीन PMO जवळच पंतप्रधानांचे नवीन निवासस्थानही बांधले जात आहे. ते तयार झाल्यानंतर पंतप्रधान 7, लोक कल्याण मार्ग येथील सध्याच्या निवासस्थानातूनही नवीन निवासस्थानी स्थलांतरित होतील. सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पामध्ये पुनर्विकास-बांधकाम समाविष्ट सेवा तीर्थाचे बांधकाम सेंट्रल व्हिस्टा पुनर्विकास प्रकल्पांतर्गत करण्यात आले आहे. याच प्रकल्पांतर्गत नवीन संसद भवन आणि उपराष्ट्रपती एन्क्लेव्ह बांधण्यात आले आहेत. सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पांतर्गत राष्ट्रपती भवनापासून इंडिया गेटपर्यंत अनेक इमारतींचा पुनर्विकास आणि बांधकाम समाविष्ट आहे. सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पाची घोषणा सप्टेंबर, 2019 मध्ये झाली होती. 10 डिसेंबर, 2020 रोजी पंतप्रधान मोदींनी प्रकल्पाची पायाभरणी केली होती. सरकारने संपूर्ण प्रकल्पासाठी 20 हजार कोटी रुपयांचे बजेट ठेवले आहे. कर्तव्य पथाच्या दोन्ही बाजूंच्या परिसराला सेंट्रल व्हिस्टा म्हणतात. गृह मंत्रालय नॉर्थ ब्लॉकवरून CCS बिल्डिंगमध्ये स्थलांतरित होत आहे सप्टेंबर, 2025 मध्ये असे सांगण्यात आले होते की केंद्रीय गृह मंत्रालयाचा पत्ता रायसीना हिल्स, नॉर्थ ब्लॉक येथून लवकरच बदलणार आहे. ते जनपथमध्ये बांधलेल्या कॉमन सेंट्रल सेक्रेटेरिएट (CCS) बिल्डिंगमध्ये स्थलांतरित केले जात आहे. याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. सेंट्रल विस्टा पुनर्विकास प्रकल्पांतर्गत, सर्व मंत्रालयांसाठी कर्तव्य पथावर 10 कार्यालयीन इमारती आणि एक कन्व्हेन्शन सेंटरसह CCS बांधले जाणार आहे. यापैकी तीन इमारती जवळपास पूर्ण झाल्या आहेत. सर्व कार्यालये स्थलांतरित झाल्यानंतर, दोन्ही ब्लॉक्सचे ‘युगे युगीन भारत राष्ट्रीय संग्रहालय’मध्ये रूपांतर केले जाईल. यात सुमारे 25 ते 30 हजार कलाकृती प्रदर्शित केल्या जातील. हे जगातील सर्वात मोठ्या संग्रहालयांपैकी एक असण्याची शक्यता आहे. सुमारे 90 वर्षांपासून देशाचे गृह मंत्रालय नॉर्थ ब्लॉकमधूनच कार्यरत होते.
Doonited Affiliated: Syndicate News Hunt
This report has been published as part of an auto-generated syndicated wire feed. Except for the headline, the content has not been modified or edited by Doonited.
