१७ मार्चच्या रात्री इंदूरमधील स्वर्ण बाग कॉलनीमध्ये राहणारे रबर व्यावसायिक मनोज पुगलिया यांच्या तीन मजली घरात आग लागली. यात ८ लोकांचा जीव गेला. घरात लावलेले डिजिटल लॉक उघडले नाहीत, त्यामुळे घरातील लोक बाहेर पडू शकले नाहीत, असे सांगण्यात आले. या घटनेने डिजिटल, स्मार्ट आणि सेन्सर असलेल्या डोर लॉकच्या सुरक्षिततेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. हे लॉक आपत्कालीन परिस्थितीत लोकांना वाचवण्याऐवजी त्यांना अडकवत आहेत का? या प्रश्नावर दैनिक भास्करने श्री गोविंदराम सेकसरिया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीचे इलेक्ट्रॉनिक्स विशेषज्ञ डॉ. प्रशांत बनसोड आणि प्रा. सतीश कुमार जैन यांच्याशी बातचीत केली. इंदूर अग्निकांडात डिजिटल स्मार्ट लॉकने ८ लोकांचा जीव कसा घेतला, ते वेळेवर का उघडले नाही आणि सर्वच डिजिटल लॉक असुरक्षित आहेत की त्यांच्या निवडीमध्ये सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे, हे तज्ञांकडून समजून घेण्याचा प्रयत्न केला. वाचा, अहवाल… असामान्य परिस्थितीत देतात धोका तज्ञांच्या मते, इलेक्ट्रॉनिक लॉक सामान्य परिस्थितीत चांगले काम करतात, परंतु आग, अति उष्णता किंवा शॉर्ट सर्किट यांसारख्या असामान्य परिस्थितीत ते निकामी होऊ शकतात. डॉ. बनसोड यांनी सांगितले की, लॉकच्या आत असलेले सिलिकॉन चिप्स आणि सर्किट 60-70°C पेक्षा जास्त तापमानात काम करणे बंद करू शकतात, ज्यामुळे लॉक जाम होऊ शकते. तर, प्रा. जैन यांचे म्हणणे आहे की, जर बॅटरी किंवा सर्किट निकामी झाले, तर अनेक प्रकरणांमध्ये दरवाजा उघडण्यासाठी दुसरा पर्यायच शिल्लक राहत नाही. पूर्वी दोन निर्गमन मार्ग होते, आता फक्त मुख्य दरवाजा तज्ज्ञांनुसार, शहरांमध्ये फ्लॅट संस्कृतीने धोका वाढवला आहे. पूर्वी घरांमध्ये दोन बाहेर पडण्याचे मार्ग होते, आता फक्त एकच मुख्य दरवाजा असतो. जर तो इलेक्ट्रॉनिक लॉकने नियंत्रित असेल, तर आपत्कालीन स्थितीत बाहेर पडण्याचा मार्गच बंद होतो. प्रा. जैन म्हणतात की, मोबाईलवर अवलंबून असलेल्या लॉकमध्ये दुसरी व्यक्ती दरवाजा उघडू शकत नाही. नेटवर्क किंवा ॲप निकामी झाल्यास लॉक निकामी होतो. डिजिटल लॉकमुळे सोय वाढली आहे पण त्यावर पूर्णपणे अवलंबून राहणे धोकादायकही ठरू शकते. 9V/12V बॅटरी किंवा इन्व्हर्टरवर चालणाऱ्या लॉकमध्ये बॅटरी संपणे, फुगणे किंवा जास्त गरम होणे सामान्य आहे. वापरकर्त्याला आतील बिघाडाची माहिती नसते. डॉ. बनसोड सांगतात की, सर्किट अचानक निकामी झाले आणि त्याच वेळी अपघात झाला तर धोका आणखी वाढतो. डिजिटल लॉक बसवलेले असल्यास या खबरदारी घ्या तज्ञांचे म्हणणे आहे की, लॉकमध्ये मॅन्युअल चावी किंवा लीव्हर नक्की ठेवा. आपत्कालीन ऑपरेशनची माहिती वेळोवेळी घेत रहा. धूर सेन्सर लावा, विशेषतः जास्त संवेदनशील असलेल्या भागांमध्ये. फायर अलार्म आणि स्प्रिंकलर सिस्टीम स्थापित करा. नियमितपणे सर्व्हिसिंग करत रहा, जेणेकरून काही बिघाड झाल्यास आधीच कळेल. बॅटरीची स्थिती देखील वेळोवेळी तपासत रहा. 5 महिन्यांपूर्वीही डिजिटल लॉक अडकले होते इंदूरमध्ये सुमारे पाच महिन्यांपूर्वी एका पेंटहाऊसमध्ये आग लागल्याने नर्मदा सेनेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आणि काँग्रेस नेते प्रवेश अग्रवाल यांचा गुदमरून मृत्यू झाला होता. त्यांची १५ वर्षीय मुलगी सौम्या गंभीररित्या भाजली होती, तिला बॉम्बे हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आले होते. अपघाताच्या वेळी कुटुंब घरात उपस्थित होते. गार्ड्सनी पत्नी श्वेता आणि धाकटी मुलगी मायरा यांना सुरक्षित बाहेर काढले होते. घटनेचे प्राथमिक कारण उच्च सुरक्षा प्रणाली (हाय सिक्युरिटी सिस्टिम) असल्याचे सांगण्यात आले. एसी आणि डिजिटल लॉक धूर आणि आगीमुळे काम करू शकले नाहीत, त्यामुळे बाहेर पडणे कठीण झाले. गुदमरून प्रवेश यांचा मृत्यू झाला होता. व्यावसायिकाचा दावा- डिजिटल लॉक पूर्णपणे सुरक्षित अशा प्रकारच्या हाय सिक्युरिटी लॉकचे व्यावसायिक जितेंद्र खत्री यांचा दावा आहे की हे पूर्णपणे सुरक्षित असतात. या लॉकची सर्वात खास गोष्ट म्हणजे, जर घरात आग लागल्यास तापमान 55 अंशांपर्यंत पोहोचले, तर लॉक आपोआप उघडते. ते म्हणाले- स्मार्ट सेन्सर असलेल्या लॉकमध्ये काही समस्या आल्या तरी त्या बाहेरच्या बाजूने येतात, घराच्या आत अशा प्रकारची अडचण येत नाही. स्टेटस सिम्बॉल आणि सुरक्षिततेमुळे लोक याला पसंत करत आहेत. मात्र, अंदाजानुसार, मध्य प्रदेशात सुमारे 10% लोकांच्या घरांमध्येच स्मार्ट लॉक लावलेले आहेत. 6 हजार ते 90 हजार पर्यंत किंमत डिजिटल लॉक 6 हजार ते 90 हजार रुपयांपर्यंतच्या रेंजमध्ये येतात. 10 ते 12 प्रमुख कंपन्या आहेत, ज्यात गोदरेज, डोरसेट, ओझोन प्रमुख आहेत. सर्व लॉक एकाच फंक्शनवर काम करतात. जसजशी त्यांची किंमत वाढत जाते, तसतसे फीचर्स वाढत जातात. जसे की फेस डिटेक्शन, मोबाईल ऑपरेशन आणि अलार्मिंग कॉल. हे पिन नंबर, कार्ड, अंगठा, चावी आणि इतर सिस्टिमने उघडतात.
Doonited Affiliated: Syndicate News Hunt
This report has been published as part of an auto-generated syndicated wire feed. Except for the headline, the content has not been modified or edited by Doonited.
