भारताचे अनुभवी नेमबाज जसपाल राणा यांचे शुक्रवारी निधन झाले. १ जून रोजी जर्मनीहून परतताना विमानात असताना ४९ वर्षीय राणा यांची प्रकृती बिघडली होती. दिल्लीला पोहोचल्यानंतर त्यांना एका खाजगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. तिथे त्यांच्या हृदयात ‘स्टेंट’ बसवण्यात आला. नॅशनल रायफल असोसिएशन ऑफ इंडिया (NRAI) चे अध्यक्ष कलिकेश नारायण सिंग देव यांनी त्यांच्या निधनाची पुष्टी केली. जसपाल राणा यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत नऊ सुवर्णपदके जिंकली. यात त्यांनी सलग जिंकलेल्या चार सुवर्णपदकांचा समावेश आहे. पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये दोन पदके जिंकणारी नेमबाज मनू भाकर हिचे प्रशिक्षक म्हणूनही राणा यांनी काम केले आहे. फेब्रुवारी २०२५ मध्ये त्यांची भारतीय कनिष्ठ २५ मीटर पिस्तूल संघाचे ‘हाय-परफॉर्मन्स कोच’ म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. कॉमनवेल्थ आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांत २३ पदके जिंकली जसपाल राणा यांनी कॉमनवेल्थ आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये एकूण २३ पदके जिंकली. या पदकांच्या संख्येत आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील ८ पदके (४ सुवर्ण, २ रौप्य आणि २ कांस्य) आणि कॉमनवेल्थ क्रीडा स्पर्धेतील १५ पदकांचा (९ सुवर्ण, ४ रौप्य आणि २ कांस्य) यांचा समावेश होता. वयाच्या १८ व्या वर्षी त्यांना ‘अर्जुन पुरस्कारा’ने सन्मानित करण्यात आले. तीव्र वेदना होत असतानाही जागतिक स्पर्धेत गोल्ड जिंकले जसपाल राणा यांनी अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये पदके जिंकली आहेत. परंतु १९९४ च्या मिलान येथील जागतिक नेमबाजी स्पर्धेतील त्यांचा विजय विशेष स्मरणीय ठरला आहे. स्पर्धेच्या अवघ्या एक दिवस आधी त्यांच्या गुडघ्यावर एक गळू (abscess) आला होता. डॉक्टरांनी त्यांना शस्त्रक्रियेचा सल्ला देत रुग्णालयातून डिस्चार्ज देण्यास नकार दिला. पण या वैद्यकीय सल्ल्याकडे दुर्लक्ष करून, जसपाल आणि त्यांचे प्रशिक्षक सनी थॉमस यांनी स्पर्धेत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला; मात्र, रुग्णालयातून बाहेर पडल्यानंतर त्याच रात्री ते गळू फुटले आणि त्यांच्या वेदना अधिकच तीव्र झाल्या. त्यांना आपली जीन्सही काढता येत नव्हती. त्यामुळे, त्यांनी ती जीन्स फाडून तिचे शॉर्ट्स बनवले आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्याच कपड्यांत स्पर्धेत भाग घेतला. असह्य वेदनांनी कळवळत असतानाही राणा यांनी स्पर्धेत भाग घेतला आणि ज्युनियर गटात पहिले आंतरराष्ट्रीय सुवर्णपदक जिंकले. या कामगिरीत त्यांनी जागतिक विक्रमी गुणांची नोंदही केली. त्याच वर्षी त्यांनी हिरोशिमा आशियाई क्रीडा स्पर्धेतही सुवर्णपदक जिंकले. वडिल आयटीबीपीत होते; वयाच्या १० व्या वर्षी नेमबाजीची ओळख जसपाल यांचे वडील, नारायण सिंग राणा, हे इंडो-तिबेटन बॉर्डर पोलीस (ITBP) मध्ये कार्यरत होते. जसपाल अवघ्या १० वर्षांचे असतानाच त्यांच्या वडिलांनी त्यांना पिस्तूल आणि रायफल नेमबाजीची ओळख करून दिली. सुरुवातीला जसपाल यांनी दोन्ही प्रकारच्या शस्त्रांचा सराव केला होता; मात्र, नेमबाजाला केवळ एकाच प्रकारच्या स्पर्धेत भाग घेण्याची मुभा देणारा नियम फेडरेशनने लागू केल्यानंतर, त्यांनी अखेरीस पिस्तूल नेमबाजीची निवड केली. वयाच्या ११ व्या किंवा १२ व्या वर्षापर्यंत जसपाल यांनी राज्य आणि राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धांमध्ये सहभाग घेण्यास सुरुवात केली होती. १९८८ मध्ये, वयाच्या अवघ्या १२ व्या वर्षी, अहमदाबाद येथे झालेल्या ३१ व्या राष्ट्रीय नेमबाजी स्पर्धेत त्यांनी रौप्य पदक जिंकले. बिंद्रा म्हणाले – खेळाप्रती समर्पित खेळाडू हरपला २००८ च्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत नेमबाजीत भारतासाठी पहिले सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या अभिनव बिंद्रा यांनी जसपाल राणा यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला आहे. ‘एक्स’ (X) या सोशल प्लॅटफॉर्मवर त्यांनी लिहिले, “जसपाल यांच्या निधनाची बातमी ऐकून दुःख झाले. ते माझे सहकारी होते आणि भारतीय नेमबाजीला नव्या उंचीवर नेणाऱ्या पिढीतील एक महत्त्वाचे सदस्य होते.” “ते अत्यंत प्रतिभावान आणि खेळाप्रती समर्पित खेळाडू होते; जेव्हा जेव्हा ते नेमबाजीच्या रेंजवर (मैदानावर) उतरत, तेव्हा ते देशाचा अभिमान उंचावत असत. त्यांचे निधन हे भारतीय क्रीडा विश्वासाठी, आणि विशेषतः नेमबाजी क्षेत्रासाठी एक मोठी हानी आहे. त्यांचे कुटुंब, मित्र, शिष्य आणि ज्यांच्या आयुष्यावर त्यांनी प्रभाव टाकला व ज्यांना प्रेरित केले, त्या सर्वांप्रती मी माझ्या संवेदना व्यक्त करतो.” पंतप्रधान आणि संरक्षण मंत्र्यांनीही व्यक्त केला शोक
Doonited Affiliated: Syndicate News Hunt
This report has been published as part of an auto-generated syndicated wire feed. Except for the headline, the content has not been modified or edited by Doonited.
