नवी दिल्ली/भोपाळ1 दिवसापूर्वी
- कॉपी लिंक
देशाच्या मोठ्या भागात मान्सूनमध्ये खंड पडल्यासारखी स्थिती निर्माण झाली आहे. २०१५ आणि २०२१ मधील अशाच घटनांनंतर, गेल्या ११ वर्षांतील ही तिसरी वेळ आहे. हवामान विभागाच्या मते, पुढील ६-७ दिवसांत वायव्य, मध्य आणि दक्षिण भारतातील बहुतांश भागांत पावसाची शक्यता कमी आहे. मात्र, ईशान्य भारत, बिहार आणि पश्चिम बंगालमध्ये मुसळधार पाऊस सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
मध्य प्रदेशात जुलै महिन्यातील मान्सून हंगामात पहिल्यांदाच सरासरीपेक्षा कमी पावसाची नोंद झाली आहे. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, राज्यात आतापर्यंत २४१.८ मिमी पाऊस झाला आहे, जो २५०.१ मिमी या सामान्य सरासरीपेक्षा ३% कमी आहे.
दरम्यान, उत्तर प्रदेशात १ जून ते १३ जुलै या कालावधीत १६१.६ मिमी पावसाची नोंद झाली, जी १९९.७ मिमी या सरासरीपेक्षा १९% कमी आहे. राजस्थानमध्ये गेल्या २४ तासांत राज्यात कोठेही पाऊस झाला नाही. श्री गंगानगर येथे कमाल तापमान ४१.५ अंश सेल्सिअस इतके नोंदवले गेले.
ईशान्येकडील राज्यांत पूरसदृश परिस्थिती
ईशान्येकडील राज्यांमध्ये पावसामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. बिहार, आसाम, मेघालय, सिक्कीम आणि अरुणाचल प्रदेशातून दरडी कोसळण्याच्या आणि पुराच्या घटनांची माहिती समोर येत आहे.
सोमवारी, अरुणाचल प्रदेशातील कुरुंग कुमे जिल्ह्यात ‘कुमे’ नदीला पूर आल्यानंतर, भारत-चीन सीमेजवळील (एलएसी) ‘तापा बॉर्डर आउटपोस्ट’वर तैनात असलेल्या १५ आयटीबीपी (ITBP) जवानांशी संपर्क तुटला.
आसाममधील ‘तेओक’ येथे ‘पुथी’ नदीचे पाणी पात्राबाहेर पडल्याने नदीचा तट (बंधारा) फुटला. यामुळे अनेक गावे आणि शेतजमिनी पाण्याखाली गेल्या असून, अनेक ठिकाणी रस्त्यांचेही नुकसान झाले आहे.
हीट इंडेक्स अर्थात फील लाइक टेम्प्रेचर वाढेल हवेतील आर्द्रता वाढल्याने शरीरातून बाहेर पडणारा घाम लवकर सुकत नाही. यामुळे शरीर थंड होऊ शकत नाही. हवामान प्रत्यक्ष तापमानापेक्षा खूप जास्त गरम वाटते. याला हीट इंडेक्स म्हणतात. भुवनेश्वरमध्ये 36° अंश तापमान आणि 63% आर्द्रतेसह हीट इंडेक्स 49°C पर्यंत पोहोचला. मुंबईत 32°C तापमान असूनही 70% आर्द्रतेमुळे 40° अंश तापमानासारखी उष्णता जाणवत आहे. दिल्ली आणि श्रीगंगानगरमध्ये हीट इंडेक्स सुमारे 45-46° अंश सेल्सिअस आहे.
देशभरातील हवामानाच्या बातम्या…
कुल्लूमध्ये डोंगरांवर पाऊस थांबल्यानंतर ढग नाहीसे झाले आहेत. सोमवारी सूर्यास्ताच्या वेळी आकाश अनेक रंगांनी रंगले होते.
गुवाहाटीमध्ये मुसळधार पाऊस झाला. त्यानंतर रस्त्यावर 2 ते 3 फूट पाणी साचले, ज्यात अनेक गाड्या अडकलेल्या दिसल्या.
सोमवारी उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यात बद्रीनाथ धामजवळ मान्सूनच्या पावसानंतर अलकनंदा नदीची पाणी पातळी वाढली.
उत्तर प्रदेशातील प्रयागराजमध्ये मान्सूनच्या पावसानंतर गंगेची पाणी पातळी वाढली. दशाश्वमेध घाट अंशतः पाण्याखाली गेले.
झारखंडमधील खूंटी जिल्ह्यातील सवमारंगबेड़ा गावात लोक एका गर्भवती महिलेला रुग्णालयात पोहोचवण्यासाठी पुराच्या नदीतून खांद्यावर उचलून घेऊन गेले.
देशभरातील हवामानाची सद्यस्थिती पाहण्यासाठी खालील ब्लॉग पहा…
अपडेट्स
09:44 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
अरुणाचल प्रदेश: ८४ मीटर लांबीचा पूल वाहून गेला, ८ गावांचा संपर्क तुटला
- अरुणाचल प्रदेशातील क्रा दाडी जिल्ह्यातील कुमे नदीवरील ८४ मीटर लांबीचा पूल सोमवारी आलेल्या पुरात वाहून गेला, त्यामुळे आठ गावांचा राज्याशी असलेला संपर्क पूर्णपणे तुटला.
- राज्यात पावसामुळे आलेल्या पूर आणि भूस्खलनामुळे आतापर्यंत सात जणांचा मृत्यू झाला असून २९ जण जखमी झाले आहेत. २६ जिल्ह्यांमधील ४२५ गावांमध्ये राहणाऱ्या ९७,१८२ लोकांना याचा फटका बसला आहे.पिप्सोरंगचे उपविभागीय अधिकारी युमलाम पुलू आणि ताली पूर्व जिल्हा परिषद सदस्य रघु तामा यांनी पूरग्रस्त भागांना भेट दिली.
07:58 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
दिल्लीचे तापमान आज ३७ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचू शकते
- मंगळवारी सकाळी दिल्लीत उष्ण हवामान कायम होते. सफदरजंग येथे किमान तापमान २८.४ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले. तसेच पालम येथे २६.८ अंश, लोधी रोड येथे २८.२ अंश, रिज (Ridge) येथे २४.२ अंश आणि आयानगर येथे २८.८ अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवण्यात आले.
- भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) अंदाजानुसार, दिवसभर आकाश अंशतः ढगाळ राहण्याची शक्यता आहे. कमाल तापमान ३७ अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहण्याचा अंदाज आहे. मंगळवारी सकाळी ८:३० वाजेपर्यंत रिज भागात केवळ ०.२ मिमी पावसाची नोंद झाली, तर इतर हवामान केंद्रांवर पावसाची नोंद झाली नाही.
- केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (CPCB) माहितीनुसार, मंगळवारी सकाळी दिल्लीचा हवेच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक (AQI) १५२ इतका नोंदवला गेला, जो ‘मध्यम’ (moderate) श्रेणीत येतो.
07:04 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
दोन प्रश्नांच्या माध्यमातून ‘मान्सून ब्रेक’ समजून घेऊया
प्रश्न १: मान्सून ब्रेक म्हणजे काय?
उत्तर: जेव्हा देशाच्या मोठ्या भागांमध्ये सलग ५ ते १० दिवस पावसाचे प्रमाण सामान्य पातळीपेक्षा कमी होते, तेव्हा ‘मान्सून ब्रेक’ची स्थिती निर्माण होते. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, ही पावसातील तात्पुरती घट असते; याचा अर्थ मान्सूनचा हंगाम संपला आहे असा होत नाही.
या काळात वायव्य, मध्य आणि दक्षिण भारतातील अनेक भागांत पावसाचे प्रमाण कमी होते, तर ईशान्य भारत, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेल्या प्रदेशांत चांगला किंवा मुसळधार पाऊस पडत राहतो.
प्रश्न २: यावेळी मान्सून ब्रेक का पडला?
उत्तर: या मान्सून ब्रेकमागे चार मुख्य कारणे आहेत:
१. पावसाच्या पट्ट्यात (ट्रफमध्ये) झालेला बदल: यावेळी मान्सूनचा ‘ट्रफ’ (कमी दाबाचा पट्टा) त्याच्या नेहमीच्या स्थानावरून उत्तरेकडे सरकला. परिणामी, पावसाचे प्रमाण प्रामुख्याने ईशान्य भारत आणि हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेल्या प्रदेशांत केंद्रित झाले.
२. अरबी समुद्रातून येणाऱ्या आर्द्रतेत घट: सामान्यतः, अरबी समुद्रावरून येणारे आर्द्रतायुक्त वारे पश्चिम आणि मध्य भारतात चांगला पाऊस पाडतात. यावेळी हे वारे अनेक दिवस कमकुवत राहिले, ज्यामुळे या प्रदेशांत पावसाचे प्रमाण कमी राहिले.
३. बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणाली केवळ पूर्व भारतात सक्रिय: बंगालच्या उपसागरात तयार झालेले कमी दाबाचे पट्टे आणि ‘डिप्रेशन’ (कमी दाबाची क्षेत्रे) बिहार, झारखंड, पश्चिम बंगाल आणि ईशान्येकडील राज्यांकडे सरकले. यामुळे या भागांत सतत पाऊस पडला, परंतु त्यांचा प्रभाव पश्चिम आणि मध्य भारतापर्यंत पोहोचला नाही.
४. कमकुवत ‘वेस्टर्न डिस्टर्बन्सेस’ (पश्चिमेकडील विक्षोभ): जुलै महिन्यात वायव्य भारतावर ‘वेस्टर्न डिस्टर्बन्सेस’ फारसे सक्रिय नव्हते. परिणामी, राजस्थान, पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम मध्य प्रदेशावर पावसाची तीव्रता वाढवू शकणाऱ्या अतिरिक्त हवामान प्रणाली विकसित होऊ शकल्या नाहीत.
हवामान विभागाने जारी केलेल्या उपग्रह प्रतिमांवरून असे दिसून येते की, पूर्व आणि ईशान्य भारतावर ढगांचे आच्छादन केंद्रित झाले आहे, तर वायव्य भारतावर ढगांचे प्रमाण कमी दिसत आहे.
06:10 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
‘एल निनो’चा प्रभाव वाढला; खरीप हंगामातील तेलबिया, कापूस पिकांवर संकट
‘डोलत कॅपिटल’च्या (Dolat Capital) अहवालानुसार, ‘एल निनो’चा प्रभाव आणि पुढील दोन आठवड्यांत सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता यामुळे खरीप हंगामातील तेलबिया आणि कापूस पिकांवर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः राजस्थान, महाराष्ट्र, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश आणि उत्तर कर्नाटकात पावसाची कमतरता भासण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
अहवालात नमूद केल्यानुसार, जरी भाताची पेरणी सरासरीपेक्षा अधिक झाली असली, तरी तेलबिया (विशेषतः सोयाबीन आणि भुईमूग) आणि कापसाची पेरणी मात्र सरासरीपेक्षा कमीच राहिली आहे. तथापि, बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेल्या नवीन हवामान प्रणालीमुळे आगामी काळात मध्य आणि पूर्व भारतात पावसाचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे.
05:50 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
मंगळवारी सकाळी दिल्लीच्या अनेक भागांत जोरदार पाऊस
05:48 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
उपग्रह प्रतिमांमध्ये राजस्थान, मध्य प्रदेशसह उत्तर भारतावर ढग दिसत नाहीत
04:28 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
दिल्लीत ढगाळ वातावरण, पावसाची शक्यता
03:35 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
छत्तीसगड: गेल्या २४ तासांत पावसाची अनुपस्थिती; पावसाची २६% तूट
जुलै महिन्यात मान्सूनमध्ये खंड पडल्यामुळे, गेल्या २४ तासांत छत्तीसगडच्या कोणत्याही भागात पाऊस पडलेला नाही. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, १ जूनपासून राज्यात सामान्य प्रमाणापेक्षा २६% कमी पावसाची नोंद झाली आहे.
03:00 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
मध्य प्रदेश: पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा ३% कमी; आतापर्यंत २४१.८ मिमी पावसाची नोंद
मध्य प्रदेशात जुलै महिन्यातील पावसाळ्याच्या काळात पहिल्यांदाच पावसाची तूट (कमतरता) नोंदवली गेली आहे. हवामान केंद्राच्या माहितीनुसार, राज्यात सरासरीपेक्षा ३% कमी पाऊस झाला आहे. जबलपूर, शहडोल, सागर आणि रेवा विभागांचा समावेश असलेल्या पूर्व भागात सरासरीपेक्षा १७% कमी पाऊस झाला, तर भोपाळ, इंदूर, उज्जैन, नर्मदापुरम आणि ग्वाल्हेर-चंबळ विभागांचा समावेश असलेल्या पश्चिम भागात १०% तूट दिसून आली.
हवामान विभागाच्या आकडेवारीनुसार, राज्यात आतापर्यंत २४१.८ मिमी पाऊस झाला आहे; हे प्रमाण २५०.१ मिमी या सामान्य (सरासरी) पातळीपेक्षा ३% कमी आहे. तरीही, हा पाऊस हंगामातील एकूण अपेक्षित पावसाच्या (सीझनल कोटा) २५% इतका आहे.
02:59 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
राजस्थान: उष्णता आणि आर्द्रतेत वाढ; तापमान ४१ अंश सेल्सिअसच्या वर
राजस्थानमध्ये मान्सूनची प्रगती पूर्णपणे थांबली आहे. गेल्या २४ तासांत राज्यात कोठेही पावसाची नोंद झालेली नाही. श्री गंगानगर येथे कमाल तापमान ४१.५ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले. १६ जुलैपासून पुन्हा पाऊस सुरू होईल, असा अंदाज हवामान विभागाने वर्तवला आहे.
02:08 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
उत्तर प्रदेश: आतापर्यंत पावसाची १९% तूट; २२ शहरांना इशारा जारी
उत्तर प्रदेशातील २२ शहरांसाठी आज पावसाचा इशारा देण्यात आला असून, त्यापैकी ८ शहरांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, १ जून ते १३ जुलै या कालावधीत राज्यात १६१.६ मिमी पावसाची नोंद झाली; १९९.७ मिमी या सामान्य सरासरीच्या तुलनेत ही १९% तूट आहे.
02:07 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
बिहार: १० जिल्ह्यांना सतर्कतेचा इशारा; पुढील २४ तासांत मुसळधार पावसाची शक्यता
हवामान विभागाने आज बिहारमधील १० जिल्ह्यांत मुसळधार पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे. राज्यात मान्सूनचा वेग पुन्हा एकदा मंदावला आहे. मात्र, हवामान विभागाच्या मते, बंगालच्या उपसागरातून आर्द्रता वाढल्यामुळे १५ जुलैपासून मान्सून पुन्हा सक्रिय होईल.
02:07 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
उत्तराखंड: १९ तारखेपर्यंत डोंगराळ भागात खराब हवामान; पंतनगरमध्ये तापमान ३४.७ अंश सेल्सिअसवर
उत्तराखंडमध्ये मान्सूनची तीव्रता कमी झाली आहे. हवामान विभागाने डोंगराळ जिल्ह्यांसाठी ‘येलो अलर्ट’ जारी केला असून, तेथे वादळ, पाऊस आणि विजांच्या कडकडाटाचा इशारा देण्यात आला आहे. सोमवारी पंतनगरमध्ये राज्यातील सर्वाधिक तापमान ३४.७ अंश सेल्सिअस इतके नोंदवले गेले.
02:06 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
पंजाब: वादळ आणि पावसामुळे झाडे व विजेच्या खांबांपासून दूर राहण्याचा इशारा
पंजाबमधील सुमारे १६ जिल्ह्यांत हलका पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. यामुळे तापमानातही वाढ होईल. चंदीगडसाठी वादळाचा इशारा देण्यात आला असून, चंदीगड महानगरपालिकेने नागरिकांना झाडे आणि विजेच्या खांबांपासून दूर राहण्याचे आवाहन करणारी सूचना जारी केली आहे.
02:05 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
हरियाणा: सिरसा येथे ७७% आणि हिसार येथे ५५% पावसाची तूट
हरियाणातील सिरसा येथे सरासरी ३५ मिमी पावसाच्या तुलनेत आतापर्यंत केवळ ८ मिमी पाऊस झाला असून, यात ७७% इतकी मोठी तूट दिसून आली आहे. फतेहाबादमध्ये सामान्य प्रमाणापेक्षा ६०% कमी (केवळ १२ मिमी) पाऊस नोंदवला गेला आहे, तर हिसारमध्ये सामान्य प्रमाणापेक्षा ५५% कमी (सुमारे १८ मिमी) पाऊस झाला आहे.
02:05 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
देशातील प्रमुख शहरांचे तापमान
02:04 AM14 जुलै 2026
- कॉपी लिंक
पुढील दोन दिवसांचा हवामान अंदाज
१४ जुलै:
बिहार, ओडिशा आणि आंध्र प्रदेशसाठी पावसाचा ‘ऑरेंज अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे.
ओडिशा, तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरीमध्ये उष्ण आणि दमट हवामान राहील.
१५ जुलै:
ओडिशासाठी पावसाचा ‘ऑरेंज अलर्ट’ लागू आहे. छत्तीसगड, बिहार आणि उत्तराखंडसाठी ‘येलो अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे.
कर्नाटक, तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेशमध्ये ताशी ५० ते ७० किमी वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे.
Doonited Affiliated: Syndicate News Hunt
This report has been published as part of an auto-generated syndicated wire feed. Except for the headline, the content has not been modified or edited by Doonited.
